zondag 13 januari 2019

Schoolkinderen uit Kpakpamé ontvangen een rugzak

Twintig december ontvangen de schoolkinderen uit Kpakpamé allemaal een rugzak gevuld met potlood, papier, schriften,...
In het voorjaar was hun arrondissement getroffen door een storm. Vele huizen en enkele scholen en de inboedel ervan werden vernield. Na overleg met de dorpshoofden en de directies koos de burgemeester ervoor om het geld voor humanitaire hulp van Hoogstraten te besteden aan schoolmateriaal voor alle getroffen kinderen uit de regio. Zij willen hiermee hun waardering uitdrukken voor de inspanningen die Hoogstraten doet om de kinderen van Za-Kpota een toekomst te geven. Na geboorteregistratie is onderwijs een belangrijke factor om de rechten van kinderen te waarborgen. Ouders investeren zelf in de eerste materiële noden en het overleven. De burgemeester van Za-Kpota spreekt zijn  dank uit aan het gemeentebestuur, het Rode Kruis van Hoogstraten, de mondiale raad en alle schenkers.
Het heeft lang geduurd voor het geld een bestemming kreeg maar het overleg over de bestemming heeft mensen dichter bij elkaar gebracht in de te volgen weg om na een ramp terug overeind te komen en armoede te bestrijden.


 

Zondag 16 december


Afscheid van hotelpersoneel
We zijn intussen vaste klant in hotel Majesté. Het personeel ziet ons graag komen. Bij het afscheid zijn ze extra gedienstig. De fooi komt er immers aan. Deze keer geven we hen ook allemaal een aardbeienzakje en onze laatste CFA’s. Ze waarderen echter ook vooral de babbels tussendoor over hun leven en toekomstplannen.

Markt
Op naar de markt op zoek naar allerlei voorwerpen om educatieve koffers te maken rond Benin. We lopen van het ene stalletje naar het andere en Michée onderhandelt voor ons over prijzen. De onderhandelingen worden tot het uiterste gevoerd. Dat leer je wel als je met een beperkt inkomen moet rondkomen. Sommige voorwerpen zijn moeilijk te vinden. We zijn op zoek naar blikken speelgoed, handpoppen en handgemaakte Afrikaanse poppen. We vinden voorlopig alleen blanke poppen. Onze boodschappentas wordt behoorlijk zwaar en we vragen ons af of we alles nog meekrijgen in onze koffers.
wie zoekt die vindt


Artsinanale werkplaats
Appolinaire kent iemand in Abomey die ons naar een adres kan brengen waar de ontbrekende spullen te koop zijn. We leren opnieuw een stukje Zou kennen. Wij zouden met onze GPS de weg niet vinden. Appolinaire rijdt zonder verpinken naar zijn bestemming. Even later wordt duidelijk waarom. De contactpersoon blijkt zijn schoonbroer te zijn. We gaan naar een ommuurd domein en onze mond valt open van verbazing. We komen terecht in een prachtige tuin met overal beelden. Je kan er ook logeren en er zijn ook dieren: krokodillen, gazellen en springbokken. Verschillende tuinen met opslagloodsen zijn met elkaar verbonden. In de loodsen ligt artisanaat uit verschillende West-Afrikaanse landen opgeslagen. In een van de tuinen bewerkt een houtsnijder een immense boom. Zo eentje meenemen als verjaardagscadeau voor mijn kleindochter zou een voltreffer zijn.
We verzamelen de spullen van ons lijstje en het is de ‘mama’, een mooie vrouw van mijn leeftijd of 10 jaar jonger of ouder met een trotse maar toch warme uitstraling, die de prijs bepaalt. Deze keer is het Appolinaire die onderhandelt. We nemen afscheid van de schoonbroer van Appolinaire en zijn getuige van de sterke familiebanden bij het afscheid. Dit adres moeten we zeker onthouden voor een mogelijke inleefreis. We hadden ook een kijkje moeten nemen in de kamers.



Bezems
Een ding dat we zeker nog moeten aankopen voor onze scholenpaketten  zijn de bezems. Op onze tocht naar Ouidah speuren we dus de verkoopsstalletjes langs de weg af op zoek naar handbezems. We verwonderen ons er altijd over waarom ze geen bezemstelen gebruiken. We herinneren ons het eerste bezoek aan Benin waar we in het noorden zagen hoe een bezem van bij ons op Afrikaanse wijze werd gebruikt.
En daar zijn ze. Opnieuw wordt er onderhandeld. Jef bewondert ons doorzettingsvermogen om materialen te verzamelen om de Hoogstraatse kinderen een beeld te geven van het leven in Benin.

Ouidah
We naderen Ouidah het centrum van waaruit Afrikanen naar Amerika werden verscheept en tot slaaf werden gemaakt. Het is ook het centrum van de Vodoun. We zijn getuige van een optocht naar en Vodouceremonie. Opgewonden mensen die in een stevig tempo langs die weg opstappen.

Possotomé - chez Theo
We nemen de route naar Possotomé, het Spa van Benin. We rijden voorbij de waterfabrieken en landen bij een hotel - restaurant dat tot de mooiste behoort van wat we al gezien hebben in Benin.  We eten bij de rand van het meer. Tijd om een van de uitstappen te doen die EcoBenin hier aanbiedt is er niet meer. U kan alvast een kijkje nemen via deze link http://www.ecobenin.org/Possotome.html

bij chez Theo zijn er veel verwijzingen naar andere toeristische trekpleisters in Benin
de geboorteplaats van Michée

Calavi
Appolinaire en Michée worden plots zenuwachtig. Ze willen nog bij Nicole langsgaan in Calavi voor een aantal handtekeningen. De tijd dringt. En dan staat er geen rem op. We rijden aan een hoge snelheid richting Cotonou. We passeren opnieuw immense wegenwerken langs de spoorweg vlakbij het huis van de zus van Nicole. Daar zal  binnenkort een asfaltweg de wijk in twee snijden met aan weerszijde uitgespoelde zandwegen. Nicole blijkt niet thuis te zijn. De bel is ook stuk. Gelukkig is er iemand herstellingswerken aan het uitvoeren. Hij neemt de documenten in ontvangst en belooft ze aan Nicole te bezorgen.

Overladen van koffers
Dan rijden we richting luchthaven. Er rest ons nog de inkopen in onze koffers te krijgen. We stoppen aan onze vaste tussenstop. Op de parking spreiden we onze koffers. De veiligheidsagenten komen even checken wat we aan het doen zijn. We tassen en hertassen tot we de koffers gesloten krijgen. Dan drinken we samen nog iets.

Bagagecontrole
We hebben ingecheckt en zitten in de wachtruimte. We staan aan te schuiven om naar de tarmac te gaan als door de omroepinstallatie weerklinkt dat Jef zich moet aanmelden voor bagagecontrole. Ik heb al een vermoeden dat het gaat om mijn koffer. Ik heb immers organische vloeibare meststoffen mee en een hoorn waarmee muziek wordt gemaakt. We gaan onder begeleiding naar de douane en mijn vermoeden klopt. Waar komt de hoorn vandaan? Van welk dier? We antwoorden dat het op een afgeworpen holle hoorn gaat, die als muziekinstrument wordt gebruikt en ook de uitleg over de meststoffen wordt aanvaard. We moeten wel opnieuw alle controles ondergaan. Een ware marteling voor Jef.

Resultaten uitwisselen van een week hard werken
Frans zit zoals eerder gezegd op dezelfde vlucht en brengt verslag uit over werking rond registre foncier urbain et rural. Criteria voor keuze van pilootgemeenten verliep moeizaam. Aan de Nederlandse collega’s heeft hij Za-Kpota al voorgedragen. In de gesprekken met de administraties van Benin bood zich nog geen gunstig moment aan. Hij gaat in januari terug. Za-Kpota en wij zouden dit als een geschenk uit de hemel zien.

Hoe werkt ons geheugen?
De Jeffen met witte haren worden makkelijk herinnerd. In Za-Kpota kennen velen chef Jef en le photographe. Maar ook het vliegtuigpersoneel kent zijn pappenheimers. De steward  herkent Jef als de mijnheer die veel koffie dronk op de heenvlucht. En de volgende koffie wordt besteld.

Vliegen blijft spannend
Er is veel turbulentie tijdens de terugvlucht. We wortel voortdurend aangemaand on te blijven zitten. Twintig minuten voor het landen krijgen we het uitdrukkelijk verzoek om de veiligheidsvoorschriften nogmaals door te nemen. Doorgaans voel ik me heel veilig, maar nu knijp ik toch even in de leuning. De landing verloopt vlekkeloos. Het vertrouwen is hersteld. En dan kunnen we niet snel genoeg thuis zijn. We nemen de trein naar Noorderkempen waar Ann ons al opwacht. Thuis nemen we een zalig en rustgevend bad en zijn we in de namiddag terug op post. Jef voor het college en ik om de inkopen af te leveren aan de collega’s.

Zaterdag 15 december


De stilte komt na de storm
Op onze laatste werkdag zitten we om 8 uur al terug aan de tafel. De discussie van gisteravond over de inleefreis is nog niet afgerond voor onze Afrikaanse vrienden. Ze willen opnieuw hun standpunt in verband met de financiële opvolging van de inleefreis omstandig toelichten. Zij willen dat de financiering via hen loopt om risico’s uit te sluiten. Wij willen hun inbreng beperken tot advies. Wij schetsen de historiek van de inleefreis en lichten aanvankelijk rustig en later geïrriteerd onze zienswijze toe. Het budget is op enkele details na besteed zoals vooraf begroot. De wijzigingen zijn doorgepraat en verantwoord met gedetailleerde bewijsstukken. Het verslag is bovendien voorgelegd aan het college. We wijzen Appo en Michée erop dat we liever zouden zien dat ze zich toeleggen op een aantal nog hangende zaken zoals de zonnekiosk, de omheiningen, de waterputten,... We sluiten in gespannen sfeer af als Abel en Maxim, de twee Beninese verantwoordelijken van de inleefreis arriveren.

Tevreden terugblikken op de uitwisseling tussen de jongeren
uit Hoogstraten en Za-Kpota
We schetsen hoe de jongeren na de inleefreis hun verhaal brachten aan familie en vrienden, aan Davidsfonds, aan de vormelingen van Meer, aan de lezers van de kinder- en jongereneditie van het gemeentelijk infoblad en de Hoogstraatse maand. We vertellen hen hoe de jongeren hun verhaal gaandeweg verdiepen en bijkomende informatie invoegen. Ze willen ook heel graag horen hoe de Hoogstratenaren reageren op het ‘avontuur’ van de jongeren. De afsluiter van de ouders van Nienke op de familieavond is dan een dankbare: ‘Wij willen de stad Hoogstraten danken. Jullie hebben niet enkel geïnvesteerd in de jongeren van Za-Kpota maar ook in onze dochter. Deze reis heeft haar leven veranderd.’ Dan is het hun beurt. Abel geeft aan dat de sketch over kinderrechten doordat de Hoogstraatse jongeren meespeelden veel meer aandacht heeft gekregen van de dorpelingen. Er is nog dagen over gepraat. Ook de afvalactie blijft nazinderen. De jongeren denken na over hoe ze hieronder verder kunnen werken. De openluchtcinema waarvan  de jongeren de eerste steen legden en waarop ze letterlijk hun handtekening achterlieten is een groot succes. De vertoningen van voetbalwedstrijden lokken veel volk. Nadien worden allerlei maatschappelijke thema’s besproken met de jongeren. Ook kinderen komen aan bod.
Voor de meisjes worden activiteiten georganiseerd in de dorpen zelf. De ouders van de tienermeisjes laten hen ‘s avonds niet het dorp uitgaan. Dit toont aan dat het belangrijk is om na te denken over de genderimpact van acties.
Als we de vraag stellen hoe zij staan tegenover over verblijven bij de families reageren ze aarzelend. Ze twijfelen aan de haalbaarheid. Ze verwijzen daarbij naar sommige reacties van onze jongeren op de maaltijden.
We komen ook nog even terug op een aantal uitgavenposten waaronder die van de sketch.
De twee ambtenaren hullen zich in stilte.



Trouw van Hughues
Zaterdag is de dag van feesten: huwelijken en begrafenissen. We belanden onverwacht op beide. Hughues, de medewerker die een opleidingsproject rond toerisme, transformatie en artisanaat opvolgt, trouwt vandaag voor de kerk. Michée en Appo willen graag de ceremonie meemaken samen met hun collega.s. Dan willen wij niet dwarsliggen. We stappen in de auto en doorkruisen Bohicon. We staan opnieuw verbaasd bij de staat van de gemeentewegen in wat een stad heet te zijn. Ook de bergen afval zijn een uitdaging om aangepakt te worden door onze vrienden van Bohicon en Zoersel. We komen aan bij de kerk maar daar blijkt een begrafenis door te gaan. Ook andere collega’s van Za-Kpota arriveren en zijn verwonderd dat de trouw nog niet is begonnen. Dan start het over en weer bellen en blijkt dat de huwelijksplechtigheid in een kapel van dezelfde parochie doorgaat.
Zoals de jongeren getuigden verlopen een begrafenis en de ‘koffietafel’ in Benin heel anders als bij ons. Hier viert men bij de begrafenis het leven van de overledene. Maar ook een huwelijk is een bijzondere gebeurtenis. Een koor brengt swingende muziek en op het einde van de plechtigheid dansen het koppel, de ouders en de getuigen...
De temperaturen in de kerk en dus ook buiten zijn opgelopen tot 37°. Te warm om te werken...

Receptie
Michée en Appolinaire willen nog langs de receptie gaan om hun cadeau te overhandigen. Op dezelfde locatie gaat ook nog de receptie door van een collega van Appo uit een buurgemeente. Een kwartier wordt drie kwartier. Wij kijken geboeid naar het komen en gaan van de genodigden, de Maria grot, het parkeergedrag, de prachtige outfits,...
Te warm voor inkopen
We wilden nog inkomen gaan doen voor de educatieve pakketten op de markt. Maar de warmte schrikt ons af. We stellen voor om dat morgenochtend te doen als het nog relatief fris is. De markt in Bohicon is alle dagen open.

Overlopen van bewijsstukken
Na een kleine maaltijd en een korte siësta overlopen Michée en ik het financieel rapport van het federaal programma en kopiëren alle bewijsstukken. Jef vertaalt intussen onze interne omgevingsanalyse die we ook met hen doornemen. Het geeft een overzicht van de stedenband in de voorbije vijf jaar: wat was de beginsituatie, wat wilden we veranderen, hoe hebben we dit gedaan, wat hebben we daarmee bereikt en welke impact heeft dit op het leven van de inwoners van Za-Kpota. We maken verdere afspraken over het moreel rapport en over de actieplannen.

Diner d’adieu
‘s Avonds ronden we af met een gezamenlijke maaltijd. We zien de jonge vader Ernest worstelen met de slaap. Baby Felix houdt papa en mama ‘s nachts urenlang wakker. Heel aandoenlijk. We hopen voor hen dat de boreling snel doorslaapt. De sfeer is hartelijk. Rufine geniet met volle teugen en haar gulle lach vult de ruimte. We verbazen ons nog eens over de grote porties die ze weten te verorberen.

Vrijdag 14 december


Is er al water?
Vandaag staat in het teken van de schooltuinen en de landbouw richting van het CCFP, het Centre communal de formation professionnelle.  We zitten samen met de technische dienst, de chef de développement en de coördinator. We bespreken het waterbeleid dat niet langer een lokale maar terug een nationale bevoegdheid is. 50% van de bestaande waterputten moeten worden hersteld! Er moeten ook nog heel wat nieuwe worden aangelegd. Voor het herstel van de bestaande putten lifte en dossier klaar. Ze zullen bij het herstel prioriteit geven aan de putten in de dorpen met schooltuinen. Voor de aanleg van de drie nieuwe putten vragen we ons de technische en financiële fiche voor een voetpomp en een watertoren te bezorgen zodat we een subsidieaanvraag kunnen doen bij verschillende instanties. We stellen nogmaals vast dat in de uitvoering van onze plannen veel blijft hangen bij de technische dienst. De uitdagingen zijn daar ook enorm groot. Gebouwen, wegen, energie, water en sanitatie,... op te volgen door een persoon

overleg over herstel en aanleg waterputten

En dan is er koffie.
We willen de werken aan de weg van dichterbij bekijken. De constructie blijft ons verbazen. We hebben onze twijfels of de kleine openingen in de goten al het water zullen kunnen slikken en of de riolen niet snel zullen verstopt geraken met uitspoelend zand en afval. Ook de lager liggende bermen en huizen zullen veel water te slikken krijgen. We drinken onze koffie bij Appolinaire op de splitsing van de weg. Voor onze Afrikaanse vrienden met gecondenseerde melk van Nestlé. Heel zoet.
Ook voor Appolinaire en de handelaars in de buurt zal er veel veranderen als de weg is geasfalteerd.

Met een volle maag kan je beter studeren
We arriveren met een kwartiertje vertraging terug op het gemeentehuis. Epiphane, Celien[1]  en de twee stagiairs van Aldipe staan ons al op te wachten. Appolinaire en Michée moeten nog even iets bespreken met de verantwoordelijke van Radiance. Dat even loopt uit en dan blijkt ook de beamer niet aanwezig. De sfeer is gespannen.
Jef verontschuldigt zich bij onze gasten.
We krijgen het rapport van het voorbije jaar. Iedereen is zeer tevreden over de inzet van directies, leerlingen en ouders. Zonder die laatsten zouden de inspanningen op langere termijn niet renderen. Directies worden vaak overgeplaatst. Aldipe zou het systeem van de schooltuinen graag uitbreiden naar andere scholen. We vragen hen een voorstel te doen wat de uitbreiding kost. We bekijken wat de duur van een programma moet zijn voor de aanleg van een schooltuin en een opvolgprogramma. Aldipe zal een inhoudelijk en financieel voorstel doen.
Dan resten nog de knelpunten: de omheiningen, de waterputten, de verbeterde vuren voor de schoolkeukens en de rol van gemeente en Aldipe.

pas gekiemde planten worden beschermd tegen de zon

En de boer op naar het Centre communal de formation professionelle - CCFP
De chef d’ateliers hebben hard gewerkt samen met hun leerlingen. Ze hebben meer dan 300 bomen geplant ( mango’s, papaja’s, sinaasappelen,...). Jammer genoeg zijn er al enkele door loslopende dieren aangevreten. Ze tonen ook fier de pepers, het bazielkruid en de tomaten die ze hebben geplant. De jonge plantjes worden met een afdak van palmblad beschermd tegen de zon. We gaan ook nog de stallen bekijken voor het gevogelte en de konijnen. Het materiaal staat er nog allemaal. De dieren en het voer ontbreken. Epiphane rekent even voor wat 10 kippen en 10 konijnen zouden kosten om de kweek te starten. 200 euro zou hen toelaten met een beperkte inspanning een winstgevende handel van eieren, kippen en konijnen op te zetten.
Nadat we de tuin hebben bezocht bespreken we met de secretaresse en de twee praktijkleraars hoe het verder moet. Zij zijn gemotiveerd om de huidige groep leerlingen verder praktijklessen te geven in bouw en lassen. Ze zouden wel meer opdrachten willen uitvoeren. We vragen de gemeente te bekijken waar CCFP kan betrokken worden bij de uitvoering van werken. We denken daarbij in de eerste plaats aan de omheiningen van de schooltuinen. Om de communicatie met VITO te verbeteren stellen zij voor een whatsappgroep te maken. Wij beloven de boodschap over te maken aan de werkgroep scholenband. Voor de erkenning van de landbouwrichting is het wachten op de onderwijshervorming. Het personeel zou dan door de staat worden betaald. We hopen de secretaris, die dienstdoend directeur is hierover nog te kunnen spreken. Hij is echter druk bezig met de voorbereiding van de begrafenisceremonie van zijn moeder die begin september overleed. We nemen ons voor bijkomende informatie in te winnen bij andere Belgische actoren die in Benin actief zijn rond onderwijs

‘S avonds eten we samen met de drie personeelsleden van de school. Tijdens een informele babbel kom je andere dingen te weten dan tijdens formele bezoeken. Nogmaals blijkt hoe betrokken het personeel is op de leerlingen en hun toekomst.
Ook Appolinaire en Michée zijn van de partij. Er ontspint zich een heftige discussie over hun en onze rol in een aantal activiteiten. Misverstanden en meningsverschillen komen aan het licht en geraken niet onmiddellijk opgehelderd zoals de volgende ochtend blijkt.





 [1]

maandag 24 december 2018

Donderdag 13 december


Sap uit Za-Kpota

We hebben vandaag een ontmoeting met een uitgebreide ploeg jongeren van Cjepez. Een NGO die jongeren kansen biedt om stages te lopen en opleidingen te volgen. Ze lieten vier jongeren stage lopen bij een ondernemer in Bohicon die stap voor stap zijn artisanale sapfabriekje uit de grond stampte. Zo heeft hij heel het zuiden van Benin uitgekamd op zoek naar glazen flesjes langs de weg en bij buvettes,...
De groep rond de tafel is heel gevarieerd en hoogopgeleid.

Didier, een landbouwingenieur, die ook deelnam aan de inleefreis, geeft een presentatie op Beninese wijze zoals de kinderen in de lagere scholen daar de burgemeester of andere bezoekers leren begroeten. De inhoud van de presentatie geeft ons vertrouwen. Deze jongeren hebben goed nagedacht over hun project. Crespin heeft er zelf zijn eindwerk over gemaakt zoals later blijkt.

Het project van Cjepez zal niet beperkt blijven tot sinaasappelen. Ze zouden ook mango’s, gember, ananas,... verwerken net zoals de ondernemer waar de jongeren stage liepen.
Ze hebben een financieel plan opgemaakt waarbij ze inschatten dat het bedrijf na 1,5 jaar zelfbedruipend zou zijn. We hebben dit plan opgevraagd om het kritisch door te nemen.
Over de naam van de onderneming en de marketingstrategie is ook gesproken. Ze hebben reeds een voorlopige naam, waaruit hun ambitie blijkt: Agepe Benin. We vragen om er vanuit hun context nog eens over na te denken en bij potentiële klanten af te toetsen wat hun gevoel daarbij is. Verder vragen we of een referentie naar Za-Kpota als centrum voor de filière fruitière.

Er is een vergelijkbaar project van Aldipe met vrouwen die voornamelijk ananas verwerken. Dit project wordt maandelijks opgevolgd door een medewerker van de universiteit van Abomey Galavi. We geven de jongeren mee om met hen contact te nemen om te vermijden dat ze in concurrentie gaan en om te leren van elkaar.

Verder signaleren we dat het regionaal agentschap voor landbouwontwikkeling gevraagd heeft hun project door te sturen en aan te geven welke materialen ze nog kunnen gebruiken. Tot slot overhandigen we hen de symbolische cheques van de steun die we in Hoogstraten bij elkaar haalden: 1000 euro van de gemeente, 1000 euro van Rotary Hoogstraten - Kempen, 2000 euro van de ResTANTEs, 2500 euro van SVZ Breda en 2500 euro van Coöperatie Hoogstraten. De jongeren danken iedereen uit Hoogstraten en benadrukken dat ze er alles aan zullen doen om te slagen. Ze willen starten in januari. 








Rest nog de familiefoto en de groetjes aan de inleefreizigers van Hoogstraten.

Hoe ‘goed’ of performant hebben we gewerkt het voorbije jaar?


Dat is de vraag waar Michée en ik een antwoord op trachten te geven voor het federaal programma van de vier Vlaamse gemeenten met een stedenband in Benin: Dogbo-Roeselare, Bohicon-Zoersel, Toucountouna-Merelbeke en Za-Kpota-Hoogstraten en VVSG-ANCB We overlopen het moreel rapport van vorig jaar en met de activiteitenverslag in ons achterhoofd vullen we aan of wijzigen we. Michée zal het grootste deel van het verslag op zich nemen, zelf zal ik de samenvatting, de missie en de synergiën of de samenwerking met andere Belgische actoren voor mijn rekening nemen. We sturen het voorlopig rapport aan elkaar door en doen dan voorstellen voor aanpassing. Dit werk moeten tegen eind januari zijn afgerond. Dan bekijken we  de indicatoren nog even opnieuw. Het aantal aanwezige vrouwen en mannen op de dorpsvergaderingen rond de studie van de sinaasappelketen vraagt onze aandacht. Ons actieplan voor 2019 moet ook de gendertoets doorstaan. We willen evenwichtig tegemoet komen aan de verzuchtingen van de mannen en de vrouwen.

En dan is het wachten op de komst van de kaderleden


We kunnen onze ergernis niet onderdrukken. Enkel Michée en Appolinaire komen opdagen. Ernest laat zich verontschuldigen. We buigen na enige discussie onze ergernis om en zoeken naar een constructieve oplossing. Appo verstuurt een whatsapp bericht naar alle kaderleden met de vraag om tegen morgenmiddag via dezelfde weg vijf sterktes, vijf zwaktes en vijf aanbevelingen voor de samenwerking te formuleren. Benieuwd of dit werkt.

De politici zijn wel op het appel


We nodigden de burgemeester, de eerste schepen of PA Clément, de tweede schepen of DA Basile en de voorzitters van de betrokken de gemeenteraadscommissies uit voor de evaluatie van vijf jaar samenwerking. Setondji, de voorzitter van de gemeenteraadscommissie voor internationale samenwerking en de voorzitter van de gemeenteraadscommissie van ruimtelijke ordening zijn aanwezig. De voorzitter van de gemeenteraadscommissie economie en financiën is afwezig wegens ziekte. Jef geeft toelichting bij het doel van de vergadering en geeft het woord aan de burgemeester van Za-Kpota. Hij geeft aan dat hij liever als laatste te woord neemt om anderen de vrijheid te geven om te spreken. Jef neemt dan het woord en er volgt een heel open gesprek waarover we later verslag uit zullen brengen.

de kwaliteit van de foto is omgekeerd evenredig met de inhoud van het gesprek

Napraten in 'la palmerai'


Michée en Appolinaire sluiten terug aan en we sluiten de dag en het gesprek in een ontspannen sfeer af in het intussen gekend restaurant van de Belg/Fransman. Mijn Beninese collega’s zijn niet helemaal gerust in het resultaat van het gesprek met hun politiek verantwoordelijken. In Benin wisselt het personeel vaak van functie als er politieke machtsverschuivingen zijn of als je in ongenade valt van het bestuur. We stellen hen gerust en geven in grote lijnen de inhoud van de vergadering weer.

dinsdag 18 december 2018

Woensdag 12 december


Alweer een nieuwe dag

We zien elkaar om 7.15 uur in het restaurant. Om 8 uur stipt is Matthias daar. Hij is aangeworven in het kader van het federaal programma om de vorming van de coöperatie te ondersteunen. Hij is zelf producent en woont in de buurgemeente Zogbodomey. Hij heeft de voorbije maanden deelgenomen aan de terugkoppeling van de studie van de filière in alle dorpen van Za-Kpota en ook de landbouwtelling van de producenten, verkoopsters en transporteurs.

Een half uur later arriveert ook Michée en starten we met het verder doorlopen van het financieel verslag van de markt en de versterking van de filière en met name de commercialisering van de sinaasappelen.
We bespreken de problemen die zijn opgedoken bij de verwerking van de gegevens en werken samen een efficiëntere werkwijze uit. We vragen om bij een volgende telling bijkomende elementen op te nemen zoals: het aantal landarbeiders, hun geslacht, hun verloning,... Wereldwijd vormt de landarbeid en seizoenarbeid een belangrijke uitdaging. De kinderhandel en kinderarbeid, in Za-Kpota zijn daaraan ook gelinkt. De armoede is er zeer hoog en de gemeente ligt op de verbindingsweg tussen Togo en Nigeria.
We stellen opnieuw vast dat er zeer veel werk is gebeurd waarvan we geen verslagen ontvingen. We dringen opnieuw aan om meer gegevens uit te wisselen.

In de namiddag ontmoeten we eerst enkele leden van het comité de pilotage: de tweede schepen, - Basile, de directeur van Aldipe,  Boras en de doyen. We overlopen de stand van zake met betrekking tot versterking van de sinaasappelketen. We krijgen een beter zicht op de rol die de verschillende actoren spelen in de filière. De terugkoppeling van de studie naar alle betrokken producenten, verkoopsters en vervoerders heeft reeds veel in beweging gebracht. Nu de landbouwtelling bijna is afgerond kan gestart worden met de oprichting van coöperaties. De bereidheid van de bevolking is groot. We dringen erop aan dat ook rekening wordt gehouden met het analfabetisme van alle betrokken actoren. De Doyen legt uit hoe hier in de opbouw van de coöperaties rekening zal worden gehouden. Aansluitend bij de dagdagelijkse realiteit van de producenten, verkoopsters en vervoerders zal rond concrete thema’s vorming worden gegeven.

We gaan te voet naar het nabijgelegen hotel waar de filière fruitière van de departementen Zou ( met uitzondering van Djidja die tot een andere filière behoren) en Gouffo vergaderen op uitnodiging van ATMA - Agence Territorial de Développement Agricole. De directrice en haar naaste medewerkers hebben desondanks tijd gemaakt om ons te ontvangen. Deze filière is onder de huidige president opgericht. Za-Kpota en Klouékpame zullen het centrum zijn van deze filière.

De directrice benadrukt dat ze het werk dat reeds is gebeurd enorm waardeert en dat voor alle betrokken partners intussen duidelijk is welke weg zal worden gevolgd. Ook de verwerking van de sinaasappelen komt uiteraard aan bod. We stellen de vraag of de materialen in de fabriek van Adjido niet kunnen worden geschonken aan de startup van de jongeren van CJEPEZ. Er ontspint zich een discussie. ATDA heeft de twee bestaande fabrieken in Allahé en Adjido geëvalueerd en gaan het ministerie van handel adviseren om de fabriek van Adjido niet in gebruik te stellen maar een nieuwe fabriek te bouwen waarbij zowel sappen als essentiële oliën kunnen worden gewonnen naar het voorbeeld van Allahé. Voorwaarde is wel dat de sector voldoende kwaliteitsvolle producten kan leveren. De twee ouderdomsdekens dringen er op aan toch opnieuw het potentieel van de de fabriek van Allahé te bekijken. Het is een mechanische installatie die ondanks haar ouderdom volgens hen nog jaren zou kunnen functioneren. Zij wijzen ook op het belang van het bestaande irrigatiesysteem.

de sapverwerking in Allahé

Er bestaat reeds een artisanale productie van ananas- en sinaasappelsap voor vrouwen in Allahé. Onze jongeren brachten er tijdens de inleefreis een bezoek. Er was toen geen productie. Ze proefden wel het zoete sap. 

De directrice vraagt na of er een mogelijkheid is om de bruikbare materialen te recupereren. Ze geeft het weinig kans. Ze stelt voor dat de jongeren hun Projectvoorstel doorsturen. ATMA zal dan bekijken of ze voor de aankoop van bepaalde materialen kunnen tussenkomen.

We vallen in herhaling maar als je het afval overal ziet liggen kan je bijna niet anders. We overhandigen de aardbeizakjes... ook nu weer worden ze gesmaakt.



We keren terug naar het hotel. Boras en de Doyen volgen de politieke situatie in Frankrijk op de voet. Ze geven hun kijk op de politiek van Macron en de acties van de maillots jaunes. Zij vragen om de rol van de gemeente en Aldipe in de ontwikkeling van de filière uit te klaren.

Michée en ik werken verder aan het financieel rapport terwijl Jef een informeel contact heeft met Setondji, de voorzitter van de commissie internationale samenwerking, en Clément, de eerste schepen. Ze staan stil bij de herstructurering van de meer dan 200 politieke partijen naar aanleiding van de nieuwe wetgeving en de komende verkiezingen. Er komt een kiesdrempel van 10%. Er komen twee grote partijen: Bloc republicain en bloc progressist. Bijna alle huidige verkozenen in Za-Kpota sluiten ondanks de onderlinge spanningen aan bij het eerste bloc. Ze zitten al in campagnemodus en begraven even de tegenstellingen.
De beide raadsleden staan volledig achter de stedenband. Zij blijven echter zeggen dat ze onvoldoende worden geïnformeerd. Vooral de financiële rapportage baart hen zorgen. We verifiëren dit in verdere contacten en trachten de afspraken over het functioneren van  de verschillende bestuursorganen te verbeteren.
Clément is opnieuw verkozen om de unie van de producenten van de sinaasappelen te vertegenwoordigen. Hij is opgetogen over het werk dat is geleverd.





 [1]

Dinsdag 11 december


Ontbijt bij het zwembad
Jef heeft vannacht niet geslapen. Er was gisteravond ook behoorlijk veel lawaai. Enkele hotelgasten bouwden een feestje op het terras en later op de gang. We schuiven aan voor het klassieke ontbijt. De koffie en de broodjes doen deugd.

FAO en schooltuinen
Voor de deur van het hotel staat een grote terreinwagen van FAO. Een blanke hotelgaste stapt in. Ik spreek haar even aan om te horen wat ze in Benin doet en vertel dat we voor de schooltuinen gebruikmaken van de handleiding van FAO. Zij is hier om een documentaire te maken voor FAO.

Op weg naar Za-Kpota in de auto van Ernest wisselen we nieuws uit. Hij is drie maand geleden vader geworden van een zoon Felix. Hij is heel fier.
Ook de politieke situatie komt aan bod. De president gaat heel doortastend te werk. Hij is daardoor niet zeer geliefd bij de armere bevolking die leeft van de informele economie. Snelle veranderingen vragen grote gedragswijzigingen besluit Ernest. Wij willen meer tijd om ons aan te passen.
Verder vertelt hij ons dat de wegenwerken gestart zijn in oktober en het asfalt in februari zal worden gelegd. Als we aankomen aan het gemeentehuis trekken we grote ogen. Er zijn afvoerkanalen gegoten in beton op heuphoogte. De weg komt hoger te liggen dan de omgeving. We begrijpen het niet en willen graag met Eric van de technische dienst praten om het te begrijpen. We zeggen lachend: “Talon (de President) construit des talons”
           
Ook in Za-Kpota zijn er glijdende werktijden. Ze worden hier alleen anders ingevuld dan bij ons.
We starten uiteindelijk om 10.30 uur. Deze voormiddag staat de guichet unique op de agenda. Rufine start met een presentatie, wij hadden liever het actieplan en het format voor de rapportage van het federale programma gezien. We zitten toch in een andere logica. Bijna alle geplande acties zijn uitgevoerd. Het resultaat is niet wat ze hadden gehoopt. Voor de inning van de belastingen zijn ze afhankelijk van overheidsambtenaren en die blijken niet over voldoende middelen te beschikken om tot in de dorpen te gaan. De al arme gemeente moet bijdragen om hen tot daar te laten komen. We bekijken ook de mogelijkheden om uit het programma van de guichet unique rapporten te trekken en bespreken welke gegevens best worden gebruikt om te rapporteren en om te communiceren. Ook de manier waarop.

Jef heeft ondertussen een gesprek met tweede schepen Basile. Door de nakende verkiezingen en de gewijzigde wetgeving zijn er heel wat veranderingen op til. Talon wil een tweepartijenstelsel installeren. In Za-Kpota scharen een groot deel van de verkozenen zich achter hem omdat hij de macht heeft. Ze zijn het echter lang niet altijd eens met zijn doortastend en ingrijpend beleid. Ze zouden graag overgangsmaatregelen zien en het behoud van de rol van lokale besturen, want die dreigt te verminderen!

Daarna gaan we eten in een lokaal restaurant dat wordt uitgebaat door de vrouw van de voormalige burgemeester van Djidja. Rijst met een stoofpotje van ui, banaan, boontjes en kip en een slaatje van tomaten. De reizigersdiarree slaat al toe bij mij. We onderbreken de planning om medicatie te gaan halen op het gemeentehuis. Daarna bezoeken we een pas geopend hotel met 11 kamers. Het hotel la Providence is nog niet volledig afgewerkt. De acclimatisatie in twee kamers werkt nog niet. We verkiezen toch in Bohicon te blijven.

In de namiddag werken Michée en ik verder aan de rapportage. We schieten goed op. Hij heeft alle documenten verzameld en we kunnen de rapporten vlot invullen. ( Jef neemt nu de blog over...) Het blijft toch een lastig werk want we worden voortdurend gestoord en onderbroken. Soms ontstaat de indruk dat ze allemaal samen met hetzelfde bezig zijn en uiteindelijk niet zo’n geweldig resultaat hebben. Als er bv een sleutel van een bureau nodig is dan roept iedereen tegen elkaar en is in de weer tot Jef na een kwartier vaststelt dat de sleutel gewoon op de deur zit.

We rijden op tijd terug naar het hotel want Hilt voelt zich absoluut niet lekker.
We gaan wel aan tafel maar het bevalt onze zieke niet erg goed. Ik lust het bord spaghetti met pikante tomaten jus echter wel. Maar gezien de korte nacht lig ik ook al om halftien in bed, klaar voor een goede nachtrust. Wat trouwens perfect zal lukken...
Morgen blijven we grotendeels in het hotel voor allerlei besprekingen en informatie